συνέντευξη του δικτύου Καερέτι στο Μάνο Λυπάκη

 1. Από πού πήρε το όνομα του το Καερέτι;

Το καερέτι προέρχεται από την τούρκικη λέξη “gayret” που σημαίνει προσφέρω μια μικρή βοήθεια σε κάποιον, και η ρίζα της είναι αραβική.

2. Πώς λειτουργεί με απλά λόγια το δίκτυο;

Κάνεις εγγραφή στο καερέτι (kaereti.gr) και δημιουργείς έναν λογαριασμό, όλοι οι λογαριασμοί ξεκινούν από το μηδέν και έχουν όριο νομισμάτων π.χ. -100 +100. Έπειτα δηλώνεις τι προσφέρεις (αγαθά, υπηρεσίες ή γνώσεις) και τι ζητάς. Μπορείς να κάνεις άμεση ανταλλαγή με κάποιον ή μπορείς να χρησιμοποιείς το κοινωνικό νόμισμα. π.χ.: Έκανα μαθήματα μουσικής σε κάποιον 1 ώρα και εισέπραξα 10 καερέτια, οπότε ο λογαριασμός μου είναι +10 πήρα όμως την ίδια μέρα οπωροκηπευτικά προϊόντα που κοστίζουν 20 καερέτια οπότε ο λογαριασμός μου είναι πλέον -10. Με αυτόν τον ηλεκτρονικό τρόπο κάνεις τις ανταλλαγές-συναλλαγές σου αλλά και για όσους δεν χρησιμοποιούν υπολογιστή υπάρχει το κέντρο εξυπηρέτησης που μέσα από ‘κει μπορούν να συμμετέχουν.

3. Ποιες είναι οι ουσιαστικές διαφορές ενός δικτύου όπως το Καερέτι με το υπάρχον χρηματοπιστωτικό σύστημα;
Καταρχήν δεν μιλάμε για χρήμα εφόσον δεν υπάρχει σε έντυπη μορφή, αυτό που χρησιμοποιούμε είναι μια εικονική μονάδα μέτρησης. Είναι τοπικό και παραμένει μέσα στην κοινότητα. Το κοινωνικό νόμισμα δεν «εκδίδεται» από κάποιον φορέα ή τράπεζα αλλά από το ίδιο το μέλος του δικτύου. Είναι μη κερδοσκοπικό. Δεν μπορεί να δημιουργήσει θέσεις εξαρτημένης εργασίας. Είναι απεριόριστο, δεν τελειώνει ποτέ, δεν συσσωρεύεται, γι αυτό υπάρχουν τα όρια νομισμάτων. Εξάλλου δεν υπάρχει λόγος να το συσσωρεύει κανείς αλλά ο σκοπός του είναι να διακινείται συνεχώς εκπληρώνοντας επιθυμίες και ανάγκες. Μπορεί να ξεκινήσει άμεσα χωρίς να χρειάζεται κανείς κεφάλαιο. Στηρίζεται σε υγιείς ανθρώπινες σχέσεις. Επειδή δεν είναι μετατρέψιμο δεν μπορεί να παρασυρθεί από τη γενικότερη οικονομική «καταστροφή». Σαν τοπικό νόμισμα περιορίζει τις «διαρροές» χτίζοντας ένα φράγμα γύρω από την τοπική οικονομία. Απελευθερώνει τις ικανότητες και γνώσεις ενός ανθρώπου. Δημιουργεί πολλά νέα τοπικά προϊόντα καθώς δεν στηρίζεται στην παγκόσμια αγορά και ανταγωνιστικότητα αλλά στην τοπική ζήτηση. Είναι άμεσο και πάντα προσωπικό. Οι λογαριασμοί των χρηστών είναι ορατοί από όλους, δεν ξέρεις τι συναλλαγές κάνει ο καθένας γιατί αυτό είναι προσωπικό δεδομένο αλλά μπορείς να δεις πόσα κοινωνικά νομίσματα έχει, έτσι αυτοί που έχουν περισσότερα βοηθούν αυτούς που έχουν λιγότερα.

4. Υπάρχουν άλλα αντίστοιχα δίκτυα στην Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα;

Είμαστε ενήμεροι για τα παρακάτω:
Δίκτυο Ανταλλαγών του Ν.Πιερίας
Πανελλαδικό Δίκτυο Ανταλλαγής Αγαθών και Υπηρεσιών του Πελίτι

Τράπεζα Χρόνου και Αλληλεγγύης Μοσχάτου

Δίκτυο Ανταλλαγών Χανίων

Μπουτσούνι – Δίκτυο Ανταλλαγών και Αλληλεγγύης Κέρκυρας
Οβολός της Πάτρας
ΤΕΜ Μαγνησίας (Βόλος)
Εναλλακτική Μονάδα Ροδόπης | emro
Φασούλι | Δίκτυο Ανταλλαγής και Αλληλεγγύης (Αθήνα)

Τράπεζα Χρόνου Πλατείας Συντάγματος

Τράπεζα Χρόνου απο το Ελληνικό Δίκτυο Γυναικών Ευρώπης

5. Μπορεί ένα δίκτυο εναλλακτικής οικονομίας να παράξει αυτάρκεια σε βάθος χρόνου στα μέλη του, ή στην ουσία λειτουργεί βοηθητικά στο υπάρχον σύστημα με το ευρώ;

Στην αρχή εύλογο είναι ότι λειτουργούν βοηθητικά ανακουφίζοντας οικονομικά τα μέλη ενός τοπικού δικτύου. Γι αυτό λέγονται και «παράλληλα» νομίσματα. Στην πορεία όμως μπορεί να αναπτύξουν μεγάλη δυναμική καθώς απελευθερώνουν παραγωγικές δυνάμεις (ανεργία), ανεξαρτητοποιούνται από την παγκόσμια αγορά και τις τιμές της, ανακαλύπτουν και χρησιμοποιούν εναλλακτικούς τρόπους για την ικανοποίηση των αναγκών τους μέσω της συμμετοχής και της σύμπραξης. Ανάλογα με το πόσα μέλη δραστηριοποιούνται και την ποιότητα της συμμετοχής και προσφοράς τους το δίκτυο σταδιακά θα ανεξαρτητοποιείται δημιουργώντας όλο και περισσότερη αυτάρκεια. Η εναλλακτική οικονομία γενικότερα έχει προτάσεις, γνώση και τεχνολογία για να εξυπηρετήσει όλους τους τομείς της ανθρώπινης ανάγκης και δραστηριότητας (ενέργεια, τροφή, στέγαση, ένδυση, ψυχαγωγία κτλ). Αρκεί να το θέλουμε και ο δρόμος υπάρχει.

6. Το Καερέτι και οποιοδήποτε άλλο αντίστοιχο δίκτυο, είναι ίσως εφαρμόσιμο σε μια μικρή ομάδα – κοινότητα. Πιστεύετε ότι θα έχει την ίδια επιτυχία σε μεγάλη κλίμακα, όπως αυτό μιας μεγάλης πόλης ή περιφέρειας;
Όλα τα τοπικά δίκτυα ανταλλαγών μπορούν να ξεκινήσουν και να δραστηριοποιηθούν από μια γειτονιά, ένα χωριό, μια πόλη, ουσιαστικά ορίζεται μέχρι εκεί που υπάρχει προσβασιμότητα. Αν κάποιος προσφέρει μια υπηρεσία ή αγαθό αλλά είναι τόσο μακριά που δεν μπορώ να το αποκτήσω ποτέ, η προσφορά η συγκεκριμένη δεν θα ισχύει για μένα. Γι αυτό συνήθως σε κάθε πόλη δημιουργείται και ένα διαφορετικό τοπικό δίκτυο ανταλλαγών. Μπορούν, όμως, να γίνονται ανταλλαγές από πόλη σε πόλη. Είτε οργανωμένα είτε ατομικά. Τουλάχιστον στο δικό μας τοπικό δίκτυο δεν επιτρέπουμε τη λειτουργία του κοινωνικού νομίσματος σε άλλη πόλη αλλά επιτρέπεται βεβαίως η εγγραφή και ανταλλαγή με ανθρώπους άλλων πόλεων.

7. Πώς θα πείθατε κάποιον να συμμετάσχει σε ένα δίκτυο εναλλακτικής οικονομίας;
Δύο πράγματα έχουν κυρίως σημασία, το ένα είναι να καταλάβει κάποιος πώς λειτουργεί, το δεύτερο να το έχει ανάγκη. Δεν έχει νόημα απλά να πείσεις κάποιον για λίγο να κάνει μια εγγραφή, μπορεί να μην το χρησιμοποιήσει και ποτέ. Δεν είναι θέμα ποσότητας, αλλά θέμα ποιότητας. Οι άνθρωποι που καταλαβαίνουν αυτό το σύστημα, τις προοπτικές του, την κοινωνική αλληλεγγύη που προσδίδει, τη δίκαιη ανταλλαγή, την ελευθερία στην επιλογή της προσφοράς του, αυτοί κινούν τα γρανάζια αυτού του συστήματος. Αυτοί που προσδοκούν στο κέρδος και την εκμετάλλευση δε θα το χρησιμοποιήσουν. Δεν μπορεί να δημιουργήσει ατομικό πλούτο αλλά συλλογικό.

Info
Το Δίκτυο Εναλλακτικής Οικονομίας Ιεράπετρας δημιούργησε το τοπικό δίκτυο ανταλλαγών Καερέτι, όμως παράλληλα δραστηριοποιείται και σε άλλα θέματα. Ήδη πραγματοποιήθηκε στις 15 Οκτωβρίου ένα χαριστικό παζάρι σε μια πλατεία και από τις 5 Νοεμβρίου λειτουργεί σχεδόν καθημερινά σε εσωτερικό χώρο. Επίσης 4 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε ομιλία και παρουσίαση με θέμα τη φυσική δόμηση. Τέλος, οργανώνεται τριήμερο Εναλλακτικής Οικονομίας τον Δεκέμβριο.