Τα ελληνικά μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς

Υποψήφιο προς ένταξη και το φαράγγι της Σαμαριάς

Το 1972 ψηφίστηκε στο Παρίσι η Συνθήκη για την Προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς από τη Γενική Συνέλευση της UNESCO. Η Συνθήκη αυτή έχει στόχο τη διατήρηση και προστασία μοναδικών φυσικών τοπίων και πολιτιστικών μνημείων, τόσο σύγχρονων όσο και αρχαίων, από κάθε είδους φθορά και καταστροφή, προκειμένου αυτά να κληροδοτηθούν στις μελλοντικές γενιές. Στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO συγκαταλέγονται πόλεις, αρχιτεκτονικά μνημεία, γεωλογικοί σχηματισμοί, φυσικά τοπία και προστατευόμενες περιοχές χλωρίδας και πανίδας που απειλούνται με εξαφάνιση.

Η UNESCO περιλαμβάνει στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς 911 μνημεία, εκ των οποίων τα 701 είναι πολιτιστικά μνημεία, 176 φυσικά και 27 μικτά, σε 150 συνολικά κράτη μέλη της UNESCO. Έτσι στον κατάλογο συμπεριλαμβάνονται από την Ακρόπολη  των Αθηνών, κόσμημα της κλασικής Αθήνας του 5ου αι. π.Χ., το Μάτσου Πίτσου, αντιπροσωπευτικότερο δείγμα του πολιτισμού των Ίνκας και το Σινικό τείχος, μέχρι τα μπαρόκ ανάκτορα των Βερσαλλιών, το Γκραν Κάνυον αλλά και τα τεράστια παγόβουνα απερίγραπτης ομορφιάς στη Γροιλανδία. Η επιτροπή αποφασίζει με βάση 10 κριτήρια επιλογής, τα οποία περιλαμβάνουν τη μοναδικότητα ή την ιστορική σημασία τους για τα πολιτιστικά μνημεία, ενώ για τα φυσικά την κατάσταση στην οποία διατηρούνται.

Μέχρι τώρα 17 μνημεία της Ελλάδας έχουν χαρακτηριστεί ως μνημεία  εξέχουσας σημασίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Όλα είναι πολιτιστικά μνημεία εκτός από τα Μετέωρα και το Άγιο Όρος που είναι μικτά. Το επόμενο που αναμένεται να προταθεί από την ελληνική κυβέρνηση μέσω των αρμόδιων υπουργείων είναι ο Εθνικός Δρυμός Σαμαριάς. Στην πρόταση για την ένταξη του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO συνηγορεί και ο Φορέας Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού. Το φαράγγι πληροί τα κριτήρια που έχει θέσει η UNESCO για τα μνημεία φυσικής ομορφιάς. Έτσι μπορεί να υποστηριχτεί η υποψηφιότητά του και να αποτελέσει το 18^ο ελληνικό μνημείο και πρώτο κρητικό που θα μπει στον κατάλογο.

Και άλλα μνημεία της Ελλάδας μπορούν να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Εθνικού Δρυμού. Η περιοχή της μικρής και μεγάλης Πρέσπας, τα ανάκτορα της Κνωσού και ο Όλυμπος μπορούν υπό προϋποθέσεις να  τεθούν υποψήφια, ώστε να αποτελέσουν και αυτά με τη σειρά τους Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

του Μανόλη Καραδήμα m.karadimas@freevox.gr